De activiteiten van Nederland in de watersector in Indonesië zijn gericht op het ondersteunen van de in 2004 gestarte hervorming van de waterbeheer sector in het land (IWRM) en het bijdragen aan het bereiken van de Millennium Ontwikkelingsdoelstellingen (MDG's) in watervoorziening en sanitatie (WSS).

Waterbeheer en Irrigatie

Voor Integrated Water Resource Management (IWRM) co-financiert Nederland twee sectorale programma's: het Participatory Irrigation Sector Project (PISP) met de ADB en het Water Resources & Irrigation Sector Management Programme (WISMP) met de WB. Beide programma’s worden door de Indonesische overheid uitgevoerd en zijn in 2005 gestart.
Belangrijke elementen van deze programma’s zijn het ontwikkelen van participerend irrigatiebeheer door capaciteitsopbouw bij verenigingen van watergebruikers, overheidsagentschappen op districtsniveau en in de provincies. De watergebruikers zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van het tertiaire irrigatie systeem. Deze gebruikers organisaties zijn onderdeel van de nieuw ingerichte organisaties van waterschappen. In totaal telt Indonesië 131 waterschappen en de programma’s ondersteunen deze waterschappen zodat zij effectief kunnen functioneren.
Het doel van de programma’s is het inkomen van bevolking van het platteland te verhogen en om een effectief systeem van geïntegreerd water management te ontwikkelen. PISP en WISMP zullen dit realiseren in 1.600.000 ha verdeeld over 105 districten in 15 provincies en met 70 waterschappen.

Sinds eind 2008 co-financieert Nederland de ADB voor technische assistentie aan het 6-Ci’s project dat betrekking heeft op de rivierstroomgebieden rond Jakarta. Onderwerpen als klimaatverandering en ruimtelijke ordening zijn daarbij belangrijk.

De Sea Defence Consultant (SDC) activiteit is op verzoek van het Bureau voor Reconstructie en Rehabilitatie (BRR) in Aceh gestart en sinds 2006 adviseert SDC de BRR over bescherming vanuit de zee (tsunami’s) en vanuit de rivieren. Projecten worden ontwikkeld tot en met de bestektekening die voor aanbesteding nodig zijn. Ook wordt geadviseerd over het ontwikkelen van een Early Warning Systeem. Het Riskmap model wordt gebruikt in het crisiscentrum van de provincie Aceh en geeft informatie over de omvang en hoogte van de tsunami binnen enkele minuten na het ontvangen van de informatie over een aardbeving. Dit model is ook in ander centra geïnstalleerd.

Watervoorziening en Sanitatie

In de drinkwatervoorziening en sanitatie sector ondersteunt Nederland een groot aantal activiteiten. Via WASAP (het Indonesische water en sanitatieprogramma), uitgevoerd door de WB, wordt beleidsontwikkeling en capaciteitsbouw ondersteund. Initieel is in zes steden een geïntegreerde aanpak van urbane drainage, vast afval en afvalwater ontwikkelt middels een Werkgroep en wordt de overheden geassisteerd bij het ontwikkelen van beleid en strategieën om tot uitvoering van activiteiten over te gaan. Momenteel wordt dit proces in vele andere steden ontwikkeld en ineen drietal provincies capaciteit gecreëerd om deze processen aan te sturen. Met de centrale en lokale overheden wordt nagegaan hoe de enabling environment voor drinkwaterbedrijven kan worden verbeterd.
Tenslotte wordt via de IWRM component participatief beheer van stroomgebieden ontwikkeld en wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een strategie voor duurzame ontwikkeling van de lowlands.
Voor meer details over WASAP, bekijk de website van  WASAP en de website van de  Wereldbank.

Met Nederlandse financiering voeren  UNICEF in Oost Indonesië en het Ministerie van Gezondheid samen met de ADB in de Aceh provincie activiteiten uit om drinkwater en sanitatie voorzieningen in rurale gebieden te ontwikkelen. UNICEF is actief in 28 districten van zes provincies en tevens in de 5 steden van deze provincies in de achterstandswijken; ook de scholen spelen een belangrijke rol in het veranderingsproces dat ten grondslag ligt aan environmental sanitatie. Een moeizaam proces dat moet resulteren in deze voorzieningen voor tenminste 500.000 mensen.
In samenwerking met Nederlandse drinkwaterbedrijven worden in Aceh provincie (Sab-Sas project), in Pekanbaru en in een zestal steden in Oost Indonesië, de lokale overheden geassisteerd om hun drinkwaterbedrijven (PDAMs) effectief te organiseren zodat zij op termijn drinkwater gedurende 24 uur per dag aan 80% van de huishoudens kunnen leveren.
In samenwerking met  USAID wordt in Manado, Ambon en Jayapura speciale aandacht gegeven aan drinkwater en sanitaire voorzieningen voor achterstandswijken. Introductie van mastermeters en microkrediet voor nieuwe huisaansluitingen, en werkgroepen voor het ontwikkelen van environmental sanitatie in deze drie steden, zijn enkele van de te ontwikkelen activiteiten.

In nauwe samenwerking met Nederlandse ministeries wordt een aantal programma’s in de watersector gefinancierd door  Partners voor Water. De meeste van deze activiteiten worden door beide overheden als pilot projecten beschouwd, waaruit lessen geleerd kunnen worden en strategieën ontwikkeld kunnen worden. Een goed voorbeeld van een dergelijk project is de Jakarta Flood Management, dat het schoonmaken van kanalen met kleine drijvende bulldozers en het handmatig scheiden van het uitgebaggerde materiaal voor hergebruik heeft ingevoerd. Het in kaart brengen van overstromingsgevaren is ingevoerd en tegenwoordig zijn de basisgegevens van vele kanalen en de meeste rivieren een onderdeel van dit model. Participatie van de gemeenschap met betrekking tot algemene zaken op het gebied van waterbeheer: overstroming, sanitatie, urbane drainage wordt gestimuleerd.
Andere voorbeelden zijn de polder ontwikkeling in Semarang en de ondersteuning aan inspecties van de situ-situ (kleine dammen) en de verbetering van irrigatie in gebieden waar het getij invloed heeft op rivieren.